مصاحبه [ با خبرنگاران دربارهء توقيف امير عباس هويدا و مسائل ديگر ] زمان : 18 آبان 1357 / 8 ذى الحجه 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : توقيف امير عباس هويدا و ديگر مسائل ايران مصاحبه‌كننده : خبرنگاران برزيلى ، انگليسى ، تايلندى ، ژاپنى ، امريكايى و . . . سؤال : [ حضرت آيت اللَّه ، پس از اين ناراحتيها و ناآراميهاى اخير دانشجويان « 1 » و سپس روى كار آمدن يك دولت نظامى ، آيا شما فكر مىكنيد اوضاع كنونى براى سرنگونى شاه است ؟ و آيا توقيف آقاى هويدا نخست وزير اسبق ، تغييرى در اوضاع ايجاد كرده است ؟ و بالاخره آيا شما هواداران خودتان را به يك مبارزهء مسلحانه عليه شاه ، تشويق و توصيه خواهيد نمود ؟ ] جواب : دولت نظامى تأثيرى در مسائل ايران ندارد ، بلكه در ازدياد ناراحتيها و اعتصابات و تظاهرات ، نقش اساسى دارد . لذا پس از تشكيل حكومت نظامى ، مسائل بدين صورت كه ملاحظه مىكنيد تشديد شده است . چنانچه توقيف هويدا هم اثرى ندارد . اين هم يك مانورى است كه خيال مىكنند براى اسكات مردم اين گونه امور تأثير دارد . چيزى كه بلااشكال تأثير فى الجمله دارد ، اين است كه خود شاه و سلسلهء او بروند و آن وقت يك آرامش نسبى حاصل خواهد شد . و اما روش ما ، در مبارزه ، عجالتاً همين است كه هست و من اميد اين را دارم كه همهء مسائل را حل كند . لكن اگر طول كشيد و احتياج افتاد تجديد نظر خواهيم كرد . [ حضرت آيت اللَّه ، براى جانشينى رژيم كنونى ، شما خواستار جمهورى اسلامى هستيد . چنين دولتى ، آيا آزاديهاى دموكراتيك را براى همهء مردم تضمين خواهد كرد ؟ و در چنين دولتى نقش خود شما شخصاً چه خواهد بود ؟ ضمناً در مورد آزاديهاى دموكراتيك مىخواهيم بدانيم آيا كمونيستها و ماركسيستها آزادى اظهار عقيده و بيان خودشان را دارند يا نه ؟ ] - دولت اسلامى يك دولت دموكراتيك به معناى واقعى است و براى همهء اقليتهاى مذهبى

--> ( 1 ) - تظاهرات 13 آبان دانشجويان كه منجر به شهادت عده‌اى از ايشان شد .